Ở Nhật Bản, chiếc cặp Randoseru với dáng hộp vuông vắn, quai đeo chắc chắn và màu sắc nổi bật đã trở thành hình ảnh thân thuộc mỗi khi năm học mới bắt đầu.
Vậy điều gì khiến chiếc cặp nhỏ này trở thành một phần đặc biệt trong tuổi thơ của trẻ em Nhật?
Randoseru là gì mà trẻ em Nhật gắn bó suốt 6 năm tiểu học?
Randoseru (ランドセル) là loại cặp đeo lưng có cấu trúc cứng cáp, thường được làm từ da hoặc vật liệu tổng hợp. Cặp có dáng hộp đặc trưng, phần nắp lớn phủ phía trước và không gian đủ rộng để đựng sách giáo khoa, vở viết cùng đồ dùng học tập.
Điều thú vị là một chiếc Randoseru thường được thiết kế để đồng hành cùng trẻ trong suốt 6 năm tiểu học. Từ ngày đầu tiên bỡ ngỡ bước vào lớp Một đến khi trở thành anh chị lớp Sáu, chiếc cặp vẫn hiện diện trong những chuyến đi học hằng ngày.
Với nhiều gia đình Nhật Bản, mua cặp Randoseru cho con còn là một dấu mốc đáng nhớ. Ông bà hoặc cha mẹ thường tặng chiếc cặp như món quà chúc mừng con bước vào một chặng đường mới của cuộc đời.
Từ chiếc ba lô quân đội đến biểu tượng tuổi thơ Nhật Bản
Ít ai biết rằng Randoseru có nguồn gốc từ một kiểu ba lô quân đội châu Âu. Tên gọi này bắt nguồn từ từ ransel trong tiếng Hà Lan, dùng để chỉ ba lô. Khi du nhập vào Nhật Bản, cách phát âm dần biến đổi thành randoseru.
Vào cuối thế kỷ XIX, Trường Gakushuin tại Nhật Bản khuyến khích học sinh tự mang đồ dùng học tập đến trường. Đến năm 1887, kiểu cặp có dáng hộp gần với Randoseru hiện đại xuất hiện và gắn với câu chuyện Hoàng tử Yoshihito, sau này là Thiên hoàng Taishō, được tặng một chiếc cặp khi nhập học.
Ban đầu, Randoseru chưa phổ biến với tất cả trẻ em. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đặc biệt trong giai đoạn kinh tế Nhật Bản phát triển mạnh, chiếc cặp dần trở thành hình ảnh quen thuộc của học sinh tiểu học trên khắp đất nước.
Từ một vật dụng mang tính thực tiễn, Randoseru đã trở thành nét văn hóa gắn liền với ngày tựu trường và những năm tháng đầu đời cắp sách đến lớp.
Chiếc cặp nhỏ với những thiết kế đầy dụng ý
Không chỉ có vẻ ngoài đặc trưng, Randoseru còn được thiết kế để đáp ứng nhu cầu sử dụng mỗi ngày của trẻ nhỏ.
-
Dáng hộp chắc chắn: giúp cặp giữ hình dạng ổn định, bảo vệ sách vở và đồ dùng bên trong.
-
Quai đeo trên vai: giúp trẻ mang cặp trên lưng, giữ hai tay tương đối tự do khi đi bộ.
-
Ngăn chứa rộng: thuận tiện cho việc sắp xếp sách giáo khoa, vở viết và các vật dụng cần thiết.
-
Độ bền cao: nhiều mẫu được thiết kế để sử dụng trong nhiều năm, phù hợp với quãng đường tiểu học kéo dài sáu năm.
Tuy nhiên, cặp bền không đồng nghĩa với việc trẻ nên mang thật nhiều đồ. Cha mẹ vẫn cần chú ý đến trọng lượng cặp, điều chỉnh quai đeo phù hợp và chỉ để trẻ mang những vật dụng cần thiết.
Tạm biệt hai màu đỏ – đen, Randoseru ngày nay rực rỡ sắc màu!
Nếu trước đây màu đen thường gắn với cặp của bé trai, màu đỏ thường gắn với bé gái, thì Randoseru ngày nay đã có một thế giới màu sắc phong phú hơn nhiều.
Hồng pastel, tím lavender, xanh da trời, xanh bạc hà, nâu caramel hay những gam màu trầm thanh lịch… mỗi chiếc cặp lại mang một cá tính riêng. Một số thiết kế còn có họa tiết trang trí, đường chỉ tương phản hoặc các chi tiết lấy cảm hứng từ thế giới nhân vật hoạt hình.
Sự thay đổi ấy khiến việc chọn cặp trở thành một trải nghiệm thú vị: có bạn thích chiếc cặp màu hồng ngọt ngào, có bạn mê sắc xanh năng động, cũng có bạn chọn màu đen cổ điển như bố mẹ ngày xưa.
Randoseru vẫn giữ dáng vẻ quen thuộc, nhưng có thêm nhiều cách để mỗi đứa trẻ thể hiện sở thích của mình.
Vì sao Randoseru khiến người lớn cũng bồi hồi?
Hãy thử tưởng tượng ngày đầu tiên con đến trường: bộ đồng phục còn mới, đôi giày còn tinh tươm và chiếc cặp trên lưng có vẻ lớn hơn cả dáng người bé xíu.
Rồi từng ngày trôi qua, con học cách tự chuẩn bị sách vở, tự đeo cặp, đi cùng bạn bè và trưởng thành qua những bài học đầu đời. Chiếc cặp cũng theo con qua những buổi sáng mùa xuân, ngày hè nắng nóng, những chiều tan học và cả những lần háo hức kể chuyện ở lớp.
Có lẽ vì vậy, Randoseru không chỉ gợi nhắc đến việc học. Nó còn đại diện cho một cột mốc trưởng thành, cho sự tin tưởng của cha mẹ và cho những ký ức mà mỗi đứa trẻ sẽ mang theo khi lớn lên. Đây cũng là lý do chiếc cặp thường được chọn làm quà tặng trong dịp trẻ bắt đầu tiểu học.
Một ngày nào đó, khi sáu năm tiểu học khép lại, chiếc cặp có thể không còn vừa vặn với dáng người đã lớn. Nhưng những kỷ niệm gắn với nó vẫn có thể ở lại thật lâu.
Randoseru – chiếc cặp nhỏ, hành trình lớn. Một nét văn hóa Nhật Bản giản dị mà đáng yêu, nhắc chúng ta rằng tuổi thơ luôn có những người bạn đồng hành đặc biệt.
Tường Nguyên
